Dilemma van een uitvaartfotograaf
Iedereen kent wel iemand die net iets verder van je af staat. Iemand van wie je weet dat die ernstig ziek is en niet meer beter wordt. Maar toch… het blijft ergens een ver-van-je-bedshow.
Zo ken ik Kim. Echt een leuk mens. Zij is de schoonzus van een vriendin van mij.
Als ik Kim tegenkom — op verjaardagen of tijdens het boodschappen doen — is het altijd even hoi, soms een kort praatje: hoe gaat het? Tot ik vorig jaar via haar schoonzus, die vriendin van mij, hoorde dat haar man ongeneeslijk ziek was en niet lang meer te leven had. Dan valt alles heel even stil. Dit komt dichtbij. Je gedachten gaan meteen uit naar Kim, haar man en de kinderen.
Maar eerlijk is eerlijk: het leven dendert door en voor je het weet zit je weer in de orde van de dag.
Tot het moment dat we hoorden dat Niels was overleden.
Ik stuurde Kim een bericht met ons medeleven. Maar ondertussen bleef er iets sluimeren.
Zouden ze een fotograaf hebben?
Zou de uitvaartondernemer dit aanbieden?
Of was het überhaupt een optie geweest?
Kirsten, mijn vrouw, zei: laat het los, het is aan hen.
Maar ik bleef ermee rondlopen. Niet omdat ik zo graag als fotograaf aan de slag wilde, maar omdat ik hen die beelden zo gunde. Jonge kinderen, en dan later iets hebben om op terug te kijken: wie waren er? Welke vriendinnetjes, ooms en tantes, misschien wel juffen en meesters? Dit zijn herinneringen die ze zich later niet meer zullen herinneren — maar beelden blijven.
Tegen het advies van Kirsten in stuurde ik eerst haar schoonzus een berichtje, met de vraag of zij wist wie de uitvaartondernemer was en of er een fotograaf zou zijn. Ze wist alleen de naam van de ondernemer; of er aan een fotograaf gedacht was, geen idee.
Dus trok ik mijn stoute schoenen nog iets strakker aan en stuurde Kim een bericht. Ik vroeg of ik een brutale vraag mocht stellen. Dat mocht.
“Hebben jullie nagedacht over een uitvaartfotograaf?”
Ik vond het stik-ingewikkeld. Ik wilde haar absoluut niet kwetsen. De vraag was niet uit eigenbelang, maar oprecht bedoeld — voor haar en haar twee kinderen. Ik gun iedereen een uitvaartfotograaf.
Toen ik op verzenden had gedrukt, begon ik onrustig te worden.
Had ik dit wel moeten doen?
Had ik moeten luisteren naar het advies om me er niet mee te bemoeien?
Was dit te brutaal?
Had ik niet beter…?
Ik maakte mezelf knettergek, maar besloot uiteindelijk bij mijn standpunt te blijven:
Ik gun iedereen een uitvaartfotograaf.
Het voelde als uren, maar in werkelijkheid duurde het nog geen half uur voordat Kim reageerde.
Geen verwijt, boosheid of gekwetstheid.
Nee — ze hadden er nog helemaal niet over nagedacht. Het was niet besproken, laat staan dat ze wisten dat het een mogelijkheid was. Totaal niet over nagedacht.
Na overleg met haar kinderen, haar broer en schoonzus vroeg ze of ík het afscheid wilde vastleggen.
Ergens hoop je natuurlijk dat die vraag komt. En toch zat daar weer dat poppetje op mijn schouder: hier deed je het niet voor. Nogmaals — echt, ik gun iedereen een uitvaartfotograaf.
Een week later was ik bij hen thuis. Niels zou vanuit het uitvaartcentrum naar huis worden gebracht, om van daaruit naar het crematorium te vertrekken.
Ik legde het afscheid op gepaste wijze vast. En diep vanbinnen voelde ik vooral dankbaarheid: dat ik dit mag doen, en dat ik dit voor hen kon betekenen.
Twee maanden later zat ik bij hen aan de koffietafel om de drie harmonicaboekjes te overhandigen.
De oudste omklemde haar boekje en liet me zien waar het een plekje zou krijgen op haar kamer.
De jongste nam me mee naar haar slaapkamer. Ze wist nog niet waar ze het wilde bewaren — ze was bang dat ze het kwijt zou raken.
“Mag ik meedenken?” vroeg ik.
Dat mocht.
Ik zag een foto van haar met papa. “Zou het niet mooi zijn als je het boekje daarbij zet? Dan heeft het een vaste plek.”
Ze vond het een topidee.
Toen de kinderen van tafel waren, probeerde ik Kim nogmaals uit te leggen waarom ik haar had benaderd. Over mijn dilemma. Over dat het me zwaar zou vallen als ik achteraf had gehoord dat er géén fotograaf bij het afscheid van Niels was geweest.
Kun je je voorstellen hoe groot mijn opluchting was toen Kim zei dat ze mij volledig begreep — en dat ze mijn vraag totaal niet als opdringerig of brutaal had ervaren?
Heb jij wel eens in spagaat gezeten?
Je gevoel zegt doen, maar de ethiek zegt niet doen?
Liefs Gonnie 💜
