Een steen in mijn maag.
Schrijven is voor mij een uitlaatklep. Een manier om gedachten, gevoelens en vragen aan het papier toe te vertrouwen. Maar soms lukt het niet om die gedachten en gevoelens goed onder woorden te brengen.
Na het fotograferen van een uitvaart schrijf ik meestal mijn gevoelens en gedachten van me af. Maar deze keer lukt dat niet. Ik vraag me af waarom ik alleen maar losse zinnen en woorden op papier krijg, zonder samenhangend verhaal.
Het is nu veertien dagen later en ik probeer het opnieuw.
Ik word gevraagd of ik aanstaande zaterdag beschikbaar ben om een uitvaart te fotograferen. Ik check mijn agenda en laat weten dat ik kan. De onderneemster reageert opgelucht en stuurt me de gegevens van de familie en de overledene. Het betreft een jongen van negentien jaar. Een ware nachtmerrie voor iedere ouder.
Op vrijdag, de dag voor de uitvaart, maak ik kennis met de familie. De onderneemster waarschuwt me dat ik niet moet schrikken, omdat de jongen sprekend op mijn zoon lijkt. Op dat moment denk ik nog: dat zal wel meevallen.
Totdat ik de familiekamer binnenstap om foto’s te maken van de jongen, voordat de kist wordt gesloten.
Ik staar naar hem. Een mooie knul met een basebalpetje op, die eruitziet alsof hij ligt te slapen en ieder moment wakker kan worden. Ik merk dat ik mijn adem inhoud terwijl ik blijf kijken. De onderneemster wrijft even over mijn arm en ik kom weer terug in het moment. Ik begin met fotograferen.
Na het sluiten van de kist en wanneer de familie is vertrokken, maak ik nog wat foto’s van de bloemstukken en de kaarten. De onderneemster en ik praten zachtjes met elkaar. We vragen hoe het met ons gaat. Het beeld van de jongen krijg ik moeilijk van mijn netvlies. Dit wil je niet, als ouder. Dit is je grootste nachtmerrie.
De volgende dag is de uitvaart. Na het vertrek vanuit het uitvaartcentrum rijdt de rouwauto naar het ouderlijk huis, waar de familie staat te wachten. De achterklep van de auto gaat open: de jongen zal voor de laatste keer thuis zijn.
In een stille stoet rijden we naar het crematorium.
Onderweg voel ik de steen in mijn maag steeds zwaarder worden. Ik herpak me en trek mijn denkbeeldige ‘jas’ van fotograaf steviger om me heen.
Bij aankomst hangt er een gevoel van onrecht en onbegrip. De vraag “Waarom? Waarom hij?” wordt niet hardop uitgesproken, maar is overal voelbaar. De dienst is warm, een mooi afscheid, maar je voelt aan alles dat niemand hier wil zijn.
Na de dienst en het condoleren neem ik afscheid van de familie en rijd ik naar huis. De steen in mijn maag is er nog steeds. Ik denk aan de familie, die na een week van regelen en drukte straks thuiskomt in een huis waar niets meer te regelen valt — geen zoon die meer binnenkomt vallen maar alleen nog in hun harten en herinneringen aanwezig is.
Ik wens hen alle vriendschap, liefde en kracht toe om dit immense verlies te kunnen dragen.
Buiten schijnt de zon en gaat het leven door, alsof er niets is gebeurd.
Uitvaartfotograaf Uitvaartfotografie